De complexiteit en stabiliteit van landbouwsystemen zijn gebaseerd op hun diversiteit, hun samenstelling van levende elementen en structuren, en hun acties en interacties. Het gaat niet alleen om de hoeveelheid van de verschillende elementen, maar ook om hun verhouding, hoe ze geordend zijn en hoe ze zich tot elkaar verhouden.
Vruchtbare grond is een ecosysteem met een grote verscheidenheid aan dier- en plantensoorten die talloze functies vervullen en waar een reeks processen en uitwisselingen plaatsvinden die planten in staat stellen om op een gezonde en evenwichtige manier te groeien en zich te ontwikkelen. PONS biologische landbouw Het duurzame beheer van landbouwgrond heeft met name als doel om de juiste omstandigheden te creëren waarin deze processen en uitwisselingen zich kunnen afspelen. Deze processen hebben namelijk een grote invloed op de ontwikkeling van gewassen en op de kwantiteit en kwaliteit van de oogsten.
Conventionele landbouwsystemen zijn een vereenvoudiging van natuurlijke ecosystemen, waarbij het doel van de producent is om een eenvoudig maar productief systeem te behouden. Dit leidt doorgaans tot intensivering, wat uiteindelijk leidt tot een onevenwicht en bijgevolg tot milieudegradatie. Dit soort activiteiten resulteert in een verminderde biodiversiteit en verstoring van de bodemstructuur, waardoor niet alleen de productiecapaciteit afneemt, maar ook het herstelvermogen van de bodem in gevaar komt. Hierdoor hebben we een kritiek punt bereikt, waar veel olijfgaarden in Spanje te maken krijgen met bodemverlies door erosie. Verarmde bodems met zeer weinig organische stof, waarvan het trage herstel de bestaansmiddelen van toekomstige generaties in gevaar brengt, komen steeds vaker voor.
De voedingsbehoeften van olijfbomen worden voornamelijk bepaald door de soort en variëteit, de verwachte opbrengst en de bodem- en klimaatomstandigheden van het gebied. Om consistent hoge opbrengsten te behalen, is het belangrijk om de bodemvruchtbaarheid te behouden en te verbeteren. Dit zorgt ervoor dat de planten te allen tijde toegang hebben tot de voedingsstoffen die ze nodig hebben. Bij biologische landbouw is het doel van bemesting niet om de plant rechtstreeks te voeden, maar om de vruchtbaarheid van de bodem te behouden of te vergroten. Op die manier worden de gewassen indirect gevoed door goede landbouwpraktijken.
Bij PONS is het onze uitdaging om onze olijfgaard voldoende diversiteit en complexiteit te bieden om een duurzaam ecosysteem te creëren met stabiele en duurzame productiedoelen. We kunnen de regulering van het systeem bevorderen door middel van voortdurende strategieën voor ruimtelijke diversificatie, door het behoud en de ontwikkeling van verschillende omgevingen binnen het landgoed en de omgeving. We zouden dit "ecologische infrastructuren" kunnen noemen, die fungeren als reservoirs voor biodiversiteit, zoals stenen muren, bosgebieden, wetlands, enzovoort. Deze reservoirs voor biodiversiteit moedigen insecten, vogels en andere soorten aan om het hele jaar door in de productieve omgeving samen te leven.
Bij PONS zorgen we ervoor dat al onze olijfgaarden permanent bedekt zijn met planten. Deze planten groeien samen met de olijfbomen, zonder dat dit ten koste gaat van hun productiviteit.Deze bedekkingen zijn afkomstig van spontane vegetatie of van specifieke zaaisels waarbij we verschillende soorten mengen die ons kenmerken opleveren die van verschillend agrarisch belang zijn. Bij de aanleg van een nieuw groenbemestergewas kiezen wij voor zaadsoorten met een meerjarige cyclus of met een goed spontaan herzaaivermogen, zodat ze lang in de aanplant blijven. Het is belangrijk om soorten en variëteiten te kiezen die goed zijn aangepast aan het klimaat van het gebied waar de aanplant plaatsvindt en om hun gedrag te evalueren ten opzichte van plagen en ziekten die onze oogst kunnen aantasten. Het herstel van inheemse variëteiten en variëteitsselectie om hun winterhardheid, landbouwkundige geschiktheid en voedingskwaliteiten te beoordelen, zijn een behoefte van de biologische sector, aangezien het aanbod van zaden momenteel zeer beperkt is..
Op de nieuwste, superintensieve olijfplantages in PONS hebben we een zaadmengsel gezaaid dat bestaat uit 60% gras en 40% peulvruchten. Het doel is om een groenbemester te creëren die agronomisch interessant is en gemakkelijk te onderhouden.
We hebben drie grassoorten geselecteerd: rietzwenkgras (Festuca arundinacea), klein hoefblad (Oregano orboides) en zwarte dravik (Bromus inermis), in gelijke verhoudingen. Deze planten zullen de bodem snel koloniseren, waardoor erosieschade in de eerste maanden na aanplant wordt verminderd. Grassen zijn waardevol vanwege hun invasieve karakter en gemakkelijke vermeerdering. We hebben ook twee vlinderbloemige soorten gekozen om de grassen te vergezellen: alfalfa (Medicago sativa) en esparcette (Onbrychis viciifolia). Deze vlinderbloemige planten verankeren de bodem langdurig dankzij hun diepe wortelstelsel. Bovendien verbeteren ze de waterinfiltratie en bodemvruchtbaarheid, omdat ze stikstofbindend zijn. Hun bloeiende eigenschappen trekken ook nuttige insecten aan. Hoe groter de diversiteit aan levende organismen, hoe moeilijker het voor plagen en ziekteverwekkers zal zijn om zich te vestigen en te verspreiden, waardoor we in veel gevallen de noodzaak van pesticiden kunnen verminderen. Momenteel zijn de autoriteiten en controle-instanties voor biologische productie niet in staat om gegarandeerde methoden te bieden voor de bestrijding van bepaalde plagen en ziekten. Daarom wordt biologische bestrijding gepresenteerd als een echte noodzaak in onze plantgezondheidsstrategie.
We mogen niet vergeten dat een complexe samenstelling van de bodembedekking ook de biologische activiteit in de bodem bevordert. zoals wij dat bij PONS doen, gestimuleerd door een hoog gehalte aan organisch materiaal, wat de werking van natuurlijke cycli en de opname van voedingsstoffen voor gewassen bevordert, en het toegankelijker maken van een breed scala aan minerale elementen die planten niet zelf zouden kunnen onttrekken.
Het beheer van groenbemesters in PONS is voornamelijk gebaseerd op twee algemene aspecten: voorkomen dat vegetatie via mechanische processen concurreert met de olijfgaard om bodembronnen en de gewenste soorten selecteren om binnen de rijen te houden door middel van selectief maaien. De timing van elke maaibeurt is cruciaal om de verspreiding van bepaalde soorten te bevorderen ten opzichte van andere, wat resulteert in groenbemesters met een hoge agronomische waarde die minimaal onderhoud vergen. Dit teeltsysteem vereist voortdurende bijscholing en uitgebreide kennis van het land waarop we werken.
XABIER GAINZARAIN DOMAICA, landbouwdirecteur van PONS